Loài Ruồi Nhặng: Vòng Đời, Mối Nguy Hại Và Cách Diệt Trừ Tận Gốc

Tại Việt Nam, các nhà khoa học đã xác định được tới 172 loài ruồi nhặng trong các khu dân cư, trong đó có 72 loài thường xuyên xuất hiện gần nhà. Không chỉ gây phiền toái cho sinh hoạt, loài ruồi nhặng còn là “xe vận chuyển” gieo rắc mầm bệnh nguy hiểm từ những nơi ô nhiễm nhất đến bàn ăn của con người.

Hãy cùng tìm hiểu đặc điểm sinh học và cách phòng chống loài côn trùng này hiệu quả.

Vòng đời và quá trình phát triển của loài ruồi nhặng

Vòng đời của loài ruồi nhặng thuộc dạng biến thái hoàn toàn, trải qua 4 giai đoạn: Trứng – Ấu trùng (Dòi) – Nhộng – Con trưởng thành. Tốc độ sinh sản của chúng cực kỳ nhanh.

• Giai đoạn Trứng: Ruồi cái thường chọn các bãi rác, phân hoặc chất hữu cơ đang phân hủy để đẻ trứng. Mỗi lần, ruồi cái có thể đẻ từ 100 – 150 trứng.

• Giai đoạn Ấu trùng (Dòi): Chỉ sau 8 – 48 tiếng, trứng nở thành dòi. Dòi lột xác 2 lần (trải qua 3 tuổi), sau đó ngừng ăn và tìm nơi đất xốp chui xuống để hóa nhộng.

• Giai đoạn Nhộng: Nhộng nằm im dưới đất, không ăn uống. Sau 3 ngày đến 4 tuần (tùy nhiệt độ), lớp vỏ nhộng nứt ra và ruồi trưởng thành chui lên mặt đất.

• Giai đoạn Trưởng thành: Ruồi non mới nở chỉ cần 2 tiếng là cánh khô và có thể bay đi kiếm ăn. Sau 2 ngày, chúng đã có thể giao phối và bắt đầu đẻ trứng thế hệ mới sau đó 2-3 ngày.

Tập tính ăn uống và sinh hoạt của loài ruồi nhặng

Hiểu được thói quen của loài ruồi nhặng là chìa khóa để đặt bẫy và tiêu diệt chúng hiệu quả.

• Nguồn thức ăn: Thức ăn của chúng rất đa dạng và… mất vệ sinh. Chúng ăn tất cả thực phẩm của con người cho đến chất thải động vật, đờm, dãi, chất nôn, máu và các tổ chức hoại tử.

• Cơ chế ăn: Do không có răng, ruồi phải nôn dịch tiêu hóa ra để làm mềm thức ăn rồi mới hút lại. Chính vì thói quen “vừa ăn, vừa nôn, vừa thải phân” này mà chúng làm ô nhiễm thức ăn rất nhanh.

• Nhu cầu sống: Một ngày ruồi cần ăn 2 – 3 lần. Chúng chịu khát rất kém, nếu thiếu nước uống, loài ruồi nhặng sẽ chết trong vòng 48 giờ.

• Thời gian hoạt động:

  • Ban ngày: Bay đi kiếm ăn. Mặc dù nhỏ bé nhưng chúng có khả năng bay xa từ 2 – 10 km.

  • Ban đêm: Đậu nghỉ ở nơi khuất gió như trần nhà, dây phơi, dây điện, thảm cỏ hoặc bụi cây thấp.

Loài ruồi nhặng lây truyền bệnh gì?

Cơ thể loài ruồi nhặng có nhiều lông nhỏ, là nơi lý tưởng để vi khuẩn, trứng giun sán bám vào. Khi chúng đậu vào thức ăn, chúng truyền bệnh qua 2 con đường:

1. Chất thải: Qua chất nôn và phân bài tiết trực tiếp lên thức ăn.

2. Cơ học: Mang mầm bệnh từ bãi rác/cống rãnh dính trên chân, cánh và lông cơ thể.

Các bệnh phổ biến do ruồi gây ra bao gồm: Tiêu chảy, kiết lỵ, thương hàn, tả, các bệnh về giun sán và nấm.

Các biện pháp phòng chống và tiêu diệt loài ruồi nhặng

Để kiểm soát loài ruồi nhặng, cần kết hợp giữa phòng ngừa và tiêu diệt.

Biện pháp phòng ngừa (Vệ sinh môi trường)

Đây là cách triệt tiêu “ổ đẻ” của ruồi:

• Thu gom và xử lý rác thải hàng ngày, đậy kín thùng rác.

• San lấp vũng nước đọng, phát quang bụi rậm.

• Che đậy thức ăn kỹ càng, không để ruồi tiếp xúc với đồ ăn, thức uống.

Biện pháp tiêu diệt loài ruồi nhặng

• Bẫy dân gian: Dùng chai nước bôi mật ong hoặc bẫy nước (tuy nhiên hiệu quả không cao).

• Bẫy cơ học: Sử dụng bẫy dính (keo dính ruồi), bẫy lồng hoặc bẫy đèn điện (thu hút bằng ánh sáng và diệt bằng điện thế cao).

• Biện pháp hóa học:

  • Chất vô cơ: Rắc vôi bột để khử trùng cống rãnh, bãi rác.

  • Phun thuốc diệt côn trùng: Sử dụng các nhóm thuốc như Lân hữu cơ (Malathion), Carbamat (Sevin) hoặc an toàn hơn là nhóm Pyrethroid có nguồn gốc cúc tổng hợp (Permethrine, Tetramethrine…) để phun tồn lưu lên tường, bụi cây nơi ruồi hay đậu.